Stosunkowo dawno na makietach Firefoksa 4.0 mogliśmy zobaczyć, jak będzie wyglądać domyślne menu opcji przeglądarki. Niedawno programiści Mozilli zaimplementowali kolejną jego iterację do testowych wydań "nightly", dzięki czemu już można ocenić jego wczesny wygląd:


Jak widać powyżej, Mozilla zdecydowała, że całość będzie składała się (przynajmniej na razie) z dwóch bloków, zaś każdy z nich będzie działał na zasadzie dwóch pięter. Oznacza to, że dla przykładu kliknięcie na polecenie "nowa karta" otworzy nią, ale już po umieszczeniu kursora myszy nad strzałką w poleceniu pozwoli rozwinąć dodatkowe opcje, takie jak "nowe okno". Ogranicza to zbędny czas potrzebny na rozwijanie poleceń, co zresztą sprawdziło się choćby w Operze.

Układ opcji został ustalony zgodnie z sugestiami użytkowników podczas badania rozszerzeniem "Test Pilot". Początkowo w betach menu miało jeden segment; teraz są dwa - ten po lewej dotyczy podstawowych czynności przeglądarki, jak edycja, drukowanie czy znajdywanie tekstu; zaś blok po lewej odnosi się bardziej do funkcjonalności przeglądarki i można tam otworzyć menedżer zakładek czy dodatków.

Trudno powiedzieć, na ile przyjmie się obecny układ menu, bowiem zapewne jego ostateczny szlif pokaże się dopiero w ostatniej wersji beta choćby z tego względu, że jest to bardzo istotna część z punktu widzenia użytkownika. Powyższe menu znajdzie się na pewno w piątej becie Firefoksa, która powinna zadebiutować w pierwszej połowie września.

Jedną z najistotniejszych zmian dla użytkowników w nadchodzącym Firefoksie 4.0 będzie z pewnością nowy interfejs. Na systemach Windows 7 i Vista zostanie on dodatkowo wzbogacony o obsługę przeźroczystości jaką wnosi ze sobą systemowy Aero Glass. Nowinka ta została wprowadzona do kodu przeglądarki jeszcze w kwietniu, jednak z powodu kilku problemów obsługa "szła" została tymczasowo usunięta, a następnie gruntownie usprawniona. Teraz pojawiła się ponownie - wprowadzone zmiany prezentuję na poniższych screenach.

Na pierwszym z nich pokazuję domyślny układ pokazywania kart, a mianowicie pod paskiem z przyciskami nawigacyjnymi.



Na drugim zaś przestawiłem karty tuż pod belkę okna. To ustawienie jest w tej chwili opcjonalne.



Ogólnie wygląd "szkła" w Firefoksie nie jest jeszcze zbyt porywający - razi przede wszystkim drugi układ, gdzie białe karty zwyczajnie nie pasują do pozostałej części okna. Rzecz jasna są to na razie wczesne propozycje wyglądu i praktycznie wszystko może się zmienić. Dodatkowo w Firefoksie 4.0 użytkownik otrzyma znacznie większą kontrolę na interfejsem, czego efekty widać już teraz - na przykład symbol strony domowej może być użyty zarówno jako zwykły przycisk jak i w formie mini-karty. A nowe usprawnienia (AppTab czy BarTab) są już w drodze.

Pełny zrzut ekranu w wysokiej rozdzielczości umieściłem tutaj.

John O’Duinn z Mozilli napisał na swoim blogu, że obecne jak i przyszłe testowe wydania Firefoksa będą powstawały również w wersji natywnie działającej na systemach 64-bitowych. Do tej pory użytkownik, który chciał się zapoznać z takimi wydaniami, musiał pobierać specjalne wersje z odpowiednich witryn. Teraz wydaje się, że wreszcie Firefox 64-bit będzie oficjalnie wspierany i wydawany obok edycji x86. Trudno spekulować, dla jakiej wersji pojawi się oficjalne wsparcie architektury x64 - być może chodzi już o Firefoksa 4?

Na tę chwilę Firefox 64-bit jest w bardzo wczesnej, wręcz eksperymentalnej wersji. Pojawia się na nim sporo błędów, działa oficjalnie tylko wtyczka Java (Flash x64 jest na razie w wersji beta) a i sama stabilność wydań pozostawia wiele do życzenia. Jeśli jednak chcesz przetestować takie wersje, zajrzyj na serwer FTP Mozilli tutaj.

Warto dodać, że od kilku tygodni natywne 64-bitowe wersje pojawiają się także dla pozostałych platform docelowych Firefoksa - Linuksa i Maca.

Jakiś czas temu podczas konferencji dla deweloperów Google uwolnił kodek wideo VP8. Jest to dobra wiadomość dla tagu video, określonego w specyfikacji HTML5, ponieważ w końcu doczekamy się jednego obowiązującego standardu osadzonych plików wideo. Teraz Mozilla poparła chęć implementacji kodeka i chce, by został on uznany jako domyślny przez organizację W3C.

Tag "video" w specyfikacji HTML5 nie ma określonego kodeka. Dlatego wiele producentów proponowało swoje własne rozwiązania. Pierwszym był otwarty Ogg Theora, który jednak krytykowano za dość niską jakość i wolne działanie. Przeciwieństwem był kodek H264, który jednak jest rozwiązaniem opartym o licencje a więc za jego użycie należy zapłacić. Dlatego też wielki entuzjazm wywołała informacja o zakupie przez Google kodeka VP8 od On2 Technologies, który następnie został udostępniony za darmo. Tym samym powstał nowy format multimediów pod nazwą WebM. Wsparcie dla niego zapowiedziała nie tylko Mozilla, ale też Opera, Google a także Microsoft.

Nie ma oczywiście róży bez kolców - dopóki format kodeku dla tagu "video" nie będzie ostatecznie zdefiniowany, dopóty producenci przeglądarek będą promowali nadal swoje rozwiązania: w przypadku Mozilli i Opery jest to Ogg Theora zaś Microsoft i Apple wciąż są za H.264. Dodatkowo pojawiły się informacje, że VP8 może naruszać prawa patentowe innych firm. Sytuacja musi się więc wyklarować.

Warto dodać, że fundacja Mozilla wydała już testowego Firefoksa, w którym pojawiła się obsługa multimediów WebM.

Niedzielna konferencja Mike'a Beltznera z Mozilli przyniosła wiele ciekawych informacji na temat nadchodzącego Firefoksa 4.0. Przede wszystkim został on oficjalnie zapowiedziany jako następca edycji 3.6, tak więc już na pewno nie będzie edycji 3.7, o czym się zresztą od dawna spekulowało. Druga ważna informacja to podany przewidywany termin premiery - jest nim listopad 2010. Zaś po trzecie wiemy, kiedy pojawi się pierwsza wersja beta - ta zapowiedziana jest już na czerwiec.

Wszelkie informacje podane podczas konferencji były wyraźnie oznaczone jako plany, bowiem zdecydowana większość z zapowiedzianych rzeczy nie pojawiła się jeszcze w testowych wersjach Firefoksa. Dlatego też obecne założenia mogą się zmienić, a przede wszystkim ich priorytety. Osobiście nie lubię "planowania" Mozilli, ale może tym razem fundacji uda się stanąć na wysokości zadania ;)

Wracając do tematu: Beltzner wszystkie nowości podzielił na trzy główne kategorie:
* Firefox ma być znacznie szybszy (oryg. "super-duper fast")
* Firefox ma wspierać wszystkie najnowsze technologie webowe (przede wszystkim HTML5)
* Firefox ma pozwolić użytkownikom na pełną kontrolę nad przeglądarką (między innymi dzięki nowemu interfejsowi, który nie tylko będzie banalny w obsłudze, ale też ułatwi zarządzanie prywatnymi danymi, takimi jak hasła czy "ciasteczka").

Programiści pracują cały czas na pełnych obrotach: z jednej strony ulepszają dotychczasowy silnik, z drugiej wprowadzają nowe funkcje, a z trzeciej... zastanawiają się nad podstawami sukcesu Firefoksa i o jego użytkownikach. Dla przykładu są rozważane takie pytania, jak "kto używa Firefoksa", albo "w jaki sposób Firefox może być najlepszym rozwiązaniem na rynku". Jednocześnie projekt zupełnie nowego i bardziej przejrzystego motywu jest w zaawansowanym stadium, a pierwsze jego efekty już widać (jak choćby nowy menedżer dodatków - patrz poprzednie newsy). Także uproszczenie kontaktu pomiędzy witrynami jest istotne - pojawi się specjalny panel do zarządzania prywatnymi danymi, które przechowuje zarówno Firefox, jak i oglądana właśnie witryna.

Cóż, mi pozostaje tylko wierzyć, że plany zostaną zrealizowane w całości, bo wtedy dostaniemy nie tylko najlepszego Firefoksa z dotychczasowych, a w ogóle najlepszą przeglądarkę na rynku (o ile do tej pory Firefox nie zasłużył na to miano ;) ).

Wszystkie dokładne informacje są udostępnione w prezentacji, do której link znajduje się w rozwinięciu newsa. Znajduje się tam także link do filmu wideo prosto z konferencji (format OGG).

Programiści Mozilli ostatnio nie mają dla fascynatów Firefoksa dobrych wiadomości. Najpierw zapowiadają OOPP dla wersji 3.6.3, a teraz borykają się z problemem ich funkcjonowania na długo po premierze wspomnianej wersji, przekładając ponownie termin wydania Firefoksa 3.6.4.

Out Of Proces Plugins to nowa funkcja w Firefoksie, o której zasadzie działania sporo już pisałem. W skrócie pozwala ona na automatycznie uruchamianie wtyczek, jak na przykład Flash, w osobnych procesach, co zdecydowanie pozwala na zwiększenie stabilności samej przeglądarki. Początkowo OOPP miało pojawić się już w wersji 3.6.3, jednak prace się przedłużyły i przesunięto tę nowinkę do wersji 3.6.4. Obecnie plan ten nadal jest zachowany, ale termin wydania już nie. Mozilla na tę chwilę ma aż 8 problemów z OOPP, w tym większość z nich wymaga sporego nakładu pracy, bowiem źródło ich pochodzenia nie jest do końca ustalone. Tak więc jeszcze trochę poczekamy na nową wersję. Ile? Najpewniej do czerwca.

Z jednej strony dobrze, że wersja 3.6.4 będzie dopracowana do perfekcji, ale z drugiej strony martwią trochę przemyślenia twórców, bowiem jest rozważane wydanie "Lorentza" z ograniczoną funkcjonalnością w kwestii obsługi wtyczek poza procesem, przynajmniej na tę chwilę. Jednocześnie przesunięty będzie także starszy Firefox 3.5.10, bowiem jego premiera jest ściśle zależna od "młodszego" brata.

Prace nad Firefoksem 4.0 trwają w najlepsze - jest szybszy, obsługuje więcej standardów i wygląda... no właśnie, z tą ostatnią rzeczą jeszcze od czasów edycji 3.0 Mozilla miała problem, bowiem Firefox wyglądał wręcz identycznie. Teraz, przy okazji prac nad wydaniem 4.0, planowane są daleko idące zmiany również w interfejsie użytkownika. I widać je już teraz w bardzo wczesnych wydaniach testowych.

Najistotniejszą zmianą z dzisiejszego punktu widzenia jest zupełnie nowy menedżer dodatków. Przede wszystkim uruchamia się w osobnej karcie, tym samym podkreślając istotną część funkcjonalności Firefoksa. Obecnie menedżer jest podzielony na 6 sekcji; w każdej z nich do dyspozycji użytkownika są przyciski aktualizacji, sortowania według kilku kryteriów a także widoczna jest wyszukiwarka dodatków. Z poziomu tego okna można pobrać nowe rozszerzenia, języki, wyszukiwarki oraz tematy, a także łatwo zarządzać istniejącymi elementami, jak powyższe plus wtyczki. Już sama wielkość okna pozwala wyobrazić sobie, jaka mnogość nowych opcji może się tu pojawić oraz jak prosto użytkownik będzie mógł wszystkim zarządzać.

Nie obyło się bez błędów - nowe rozwiązanie Mozilli nie jest jeszcze powiązane ze stroną addons.mozilla.org, nie można więc instalować ani aktualizować dodatków, zaś moduł wyszukiwarek obecnie nie nadaje się jako zastępca opcji "zarządzaj wyszukiwarkami", bowiem brakuje w nim choćby obsługi słów-kluczy. Warto dodać, że funkcjonowanie menedżera może się zmienić ze względu na planowane włączenie nowej platformy programistycznej Jetpack w późniejszym etapie rozwoju Firefoksa 4.0.

Wracając do zmian w interfejsie: w jednej z ostatnich wersji testowych Firefoksa pojawiły się dodatkowe ulepszenia w dostosowywaniu wyglądu górnej belki przeglądarki. Obecnie można przenieść wyświetlane elementy w dowolne miejsce - zarówno przyciski, jak i pole adresu czy kart - wszystko to jest w pełni konfigurowalne. Dla przykładu ustawiłem przycisk strony domowej i nowej karty ponad standardowy układ przycisków, usunąłem pasek zakładek i menu, zaś całość przeniosłem zaraz pod górną krawędź okna (screen w rozwinięciu newsa).

Warto odnotować także zmieniony sposób cieniowania kart oraz większy odstęp pomiędzy nimi. Już wkrótce mają być dodane animacje dla otwierania i zamykania kart; ponadto pojawi się obsługa Aero Glass w systemach Windows 7 i Vista.

W rozwinięciu newsa zamieściłem dwa zrzuty ekranu prezentujące zarówno nowy menedżer dodatków jak i dostosowaną górną belkę w systemie Windows 7.

Po raz kolejny najsłabszym ogniwem Firefoksa staje się nie sam kod przeglądarki, lecz popularny plug-in, który jest masowo instalowany przez użytkowników. Chodzi mianowicie o wtyczkę Java, w której stosunkowo dawno, bo 9 kwietnia, odnaleziono krytyczną lukę w zabezpieczeniach. Luka była na tyle poważna, że Mozilla zdalnie zablokowała w Firefoksie możliwość uruchomienia się plug-inu, tym samym chroniąc nieświadomych użytkowników.

Producent plug-inu Java, firma Oracle, wydała już aktualizację i po jej instalacji użytkownik będzie wolny od felernego błędu. Zaleca się więc możliwe jak najszybszą aktualizację bibliotek dostępnych pod tym adresem do wersji Java 6 Update 20. Problem dotyczy wszystkich systemów operacyjnych, na jakich owa wtyczka działa.

Od dłuższego czasu Mozilla przymierza się do wdrożenia funkcjonalności znanej dotychczas pod nazwą kodową "Lorentz" - chodzi mianowicie o wtyczki (np. Flash, Java; nie mylić z rozszerzeniami), które będą działały poza głównym procesem przeglądarki Firefox. Teraz już wiemy, kiedy nastąpi premiera tej nowości: stanie się to na początku maja wraz z wersją 3.6.4.

Projekt "Lorentz" miał być częścią Firefoksa 3.7, jednak ostatecznie Mozilla zrezygnowała z tego pomysłu tłumacząc, że na nową edycję przeglądarki jeszcze trochę byśmy poczekali, a wtyczki działające poza głównym procesem przeglądarki (ang. Out Of Process Plugins; OOPP) zostały przesunięte do regularnych aktualizacji stabilności z linii 3.6.x. Do tej pory nigdy nie zdarzało się tak, by nowa funkcja pojawiała się w zwykłej aktualizacji. Z pewnością takie odstępstwo od reguły wyjdzie na dobre, ponieważ czas oczekiwania na "duże wersje", jak 3.0 czy 3.5, wynosił zwykle około roku.

"OOPP" to bardzo pożądana nowość, która spowoduje, że Firefox będzie jeszcze bardziej stabilny, bowiem w razie awarii wtyczki np. Flash (co zdarza się dość często) użytkownik będzie wyraźnie o tym fakcie poinformowany, a następnie tylko przeładuje stronę z felernym obiektem, zamiast uruchamiać od nowa całą przeglądarkę.
Generalnie sama funkcja jest już od pewnego czasu gotowa, ale testy wersji beta potrwają jeszcze około miesiąca. Na ich potrzeby pojawił się niedawno specjalny "Firefox 3.6.3-Lorentz", który stanowi osobną "gałąź" stabilnego Firefoksa i jeszcze nie zawiera poprawek wprowadzonych dotąd dla wersji 3.6.4.

Firefox 3.6.4 oprócz funkcjonalności "Lorentz", wprowadzi wiele innych drobnych zmian w działaniu i stabilności, których na tę chwilę jest ponad 100. Obecnie zakładany terminarz wydania wersji 3.6.4 to 4 maja - oczywiście data ta może ulec korekcie, jeśli zostanie wykryty jakiś poważny błąd.

Aktualizacja: Mozilla udostępniła oficjalny, ale rzecz jasna tylko do testów, build Firefoksa 3.6.3 z wbudowanym "OOPP". Pobrać go można z serwerów FTP TUTAJ dla systemów Windows, Linux i Mac.

Trzy tygodnie temu Mozilla wydała najnowszą wersję Firefoksa oznaczoną numerem 3.6. Rzecz jasna przez cały czas, nawet wraz z postępem prac nad edycją 3.6, programiści szykowali kolejne ulepszenia i funkcje, które ostatecznie znajdą się w planowanym na bliżej nieokreśloną przyszłość Firefoksie 4.0, zwanym na tę chwilę jako "Firefox.next" (dywagacje na temat numeracji najnowszych wydań znajdują się w artykule O Firefoksie 3.6). Dziś programiści wydali pierwszą wersję poglądową alpha platformy Gecko 1.9.3, na której będzie się ów nowy Firefox opierał.

Co nowego znajduje się w tej wersji silnika? Na tym etapie rzecz jasna są to nowinki tylko i wyłącznie "pod maską". Wśród dokładnie 2294 zmian, pojawiła się obsługa przejść w CSS, wsparcie dla WebGL i animacji SVG a także obsługa kilka nowych specyfikacji DOM i HTML5. Dodatkowo przepisano część kodu odpowiedzialną między innymi za podgląd wydruku czy "scrolling API" oraz wprowadzono liczne zmiany w architekturze kodu, które skutkują jeszcze szybszym renderowaniem stron.
Rzecz jasna nie ma mowy tutaj o zmianach w wyglądzie interfejsu przeglądarki, bowiem takie rzeczy zostawia się już na sam koniec prac nad silnikiem. Gecko 1.9.3 tymczasem jest w bardzo wczesnym stadium alpha, co wiąże się z wieloma niedogodnościami dla przeciętnego użytkownika. Przede wszystkim wersja poglądowa nie nadaje się do codziennego użytku, zawiera sporo ulepszeń, które ostatecznie po części mogą być usunięte lub całkowicie zmienione, a także nie jest kompatybilna z rozszerzeniami. Nadaje się więc tylko dla deweloperów.

Z powyższych względów nie umieszczam bezpośrednich linków do pobrania w dziale "Download", jak to robię przy okazji testowych wersji beta, które są już zazwyczaj na tyle stabilne, że może z nich korzystać każdy miłośnik nowinek od Mozilli.

Zainteresowanych najnowszą wersją silnika Gecko 1.9.3 Alpha 1 odsyłam do oficjalnych serwerów FTP Mozilli, skąd można pobrać instalatory dla Windowsa, Linuksa i Maca.

Szczegółowe informacje o nowościach w tym wydaniu znajdują się TUTAJ (po Angielsku).

Dodatki do Firefoksa to praktycznie główna siła napędowa tej przeglądarki, zaś większość z nich prezentuje bardzo wysoki poziom. Nie dziwi więc fakt, że fundacja Mozilla planuje w przyszłym roku otworzyć sklep z rozszerzeniami. Wprawdzie już teraz jest możliwość zapłacenia danemu autorowi za włożony trud w rozwój dodatku, jednak jest to oczywiście wciąż opcja. Sklep pozwoliłby na dostarczenie użytkownikom jeszcze lepszych jakościowo dodatków, z pełnym wsparciem i wieloma przywilejami pochodzącymi od profesjonalnych twórców.

Powyższy krok można wytłumaczyć w prosty sposób - Mozilla będzie stopniowo uniezależniać się od Google (przypomnę, że właśnie od giganta wyszukiwania pochodzi ponad 95% dochodów fundacji), szczególnie z powodu ochłodzenia stosunków spowodowanego przez wydanie aplikacji Google Chrome, rzecz jasna konkurenta dla Firefoksa.

Oczywiście bogata biblioteka dotychczas darmowych dodatków pozostanie, jednak może okazać się, że niektórzy autorzy tych najchętniej pobieranych stworzą ich jeszcze bardziej rozbudowane wersje, ale już za pieniądze. Rzecz jasna otwarcie sklepu przez Mozillę to wciąż tylko plany, ale nie trudno stwierdzić, że byłoby to znakomite rozwiązanie zarówno dla samej Mozilli, jak i dla użytkowników.

Dziś ważny dzień dla wszystkich miłośników przeglądarki Firefox. Otóż dokładnie pięć lat temu pojawiła się pierwsza oficjalna wersja tej przeglądarki, która do dzisiejszego dnia zdołała przekonać do siebie aż 330 milionów ludzi na całym świecie. Taka ilość użytkowników korzystających na co dzień z jednego programu świadczy definitywnie o mocy i popularności rozwiązań, jakie Mozilla zastosowała w Firefoksie. Cofnijmy się jednak w czasie i sprawdźmy, jak z edycji na edycję zmieniała się cała aplikacja.

Firefox 1.0 zadebiutował oczywiście 9 listopada 2004 roku, wnosząc w sobie sporo rewolucyjnych rozwiązań. Wśród nich znalazły się blokada wyskakujących okienek, przeglądanie w kartach bez którego chyba nikt nie wyobraża sobie dziś przeglądania sieci, ochrona przed złośliwym oprogramowaniem, wbudowany czytnik kanałów RSS czy umieszczenie pola wyszukiwania bezpośrednio w oknie przeglądarki. Ta wersja Firefoksa zaskarbiła sobie udział 1,2% w rynku, który zaczął z miesiąca na miesiąc coraz bardziej rosnąć. Zrzut ekranu z tej wersji znajduje się w rozwinięciu newsa.
Za rok, 29 listopada 2005 roku, pojawiła się ulepszona wersja 1.5. Główną zmianą był moduł automatycznych aktualizacji, dzięki czemu użytkownicy zawsze posiadali najbezpieczniejsze wydanie przeglądarki, a także pojawiło się lepsze zarządzanie zakładkami dzięki technologii "przeciągnij-upuść". Udział w rynku wynosił już 8,5%, zaś liczba zlokalizowanych wersji osiągnęła liczbę 32.
24 października 2006 roku Mozilla wydała Firefoksa 2.0. Było to istotne wydanie zarówno pod względem funkcjonalności jak i znacznie ulepszonej wydajności działania programu. W wersji 2.0 pojawiła się prawdziwa rewolucja w formie ponad 1000 dodatków do wyboru, dzięki czemu każdy mógł dostosować Firefoksa według potrzeb. Programiści wprowadzili także moduł ochrony przed phishingiem, odtwarzanie sesji, sprawdzanie pisowni a także zmienili domyślny wygląd motywu. Te nowości przekonały już 12,9% internautów dzięki 37 zlokalizowanym wersjom.
Na kolejne duże wydanie trzeba było czekać do 17 czerwca 2008 roku, kiedy to pojawił się Firefox 3.0. Tutaj także pojawiło się mnóstwo rewolucyjnych rozwiązań, między innymi inteligentny pasek adresu (tzw. "Awesomebar"), dodawanie zakładek jednym kliknięciem, pełny zoom strony, mnóstwo ulepszeń w kwestii szybkości renderowania stron a także dopracowano starsze mechanizmy np. ochrony przed złośliwym oprogramowaniem czy przywracanie sesji. Dodatków do przeglądarki było już 5000, zaś liczba lokalnych wersji osiągnęła liczbę 48. Wersja 3.0 zapewniła udział 19% w rynku.
Ostatnie duże wydanie to oczywiście wersja 3.5, która pojawiła się 30 czerwca tego roku. Programiści wprowadzili w tej wersji tryb przeglądania prywatnego, obsługę języka HTML5 i nowych arkuszy stylów, natywne odtwarzanie plików wideo ogg czy wykrywanie położenia użytkownika. W tej edycji skupiono się przede wszystkim na ulepszeniach "pod maską", zaś sam wygląd aplikacji przeszedł tylko drobne korekty. Firefox 3.5 ukazał się w 73 zlokalizowanych wersjach, osiągając 22,4% udziału w rynku.
Jeszcze w tym roku ma pojawić się kolejna edycja programu z oznaczeniem 3.6, zaś w roku 2010 należy spodziewać się wersji 3.7 oraz 4.0.

Obecnie Firefox posiada udział 24,7%. W sierpniu liczba pobrań przekroczyła miliard. Przeglądarka jest używana w każdym kraju na świecie. Dzięki wersjom zlokalizowanym aż 50% globalnej liczby użytkowników korzysta z innej edycji niż angielska. Baza dodatków liczy już 6000 rozszerzeń, które są tworzone przez najaktywniejszą społeczność w porównaniu z konkurencją. Jeszcze w tym roku Mozilla planuje ekspansję Firefoksa na urządzenia mobilne dzięki przeglądarce pod nazwą Fennec, która jest obecnie w ostatniej fazie rozwoju.

Oczywiście około 250 programistów Mozilli nadal pracuje nad tym, by Firefox wciąż się rozwijał i był nadal najpopularniejszą alternatywą dla Internet Explorera. Pomaga im w tym ponad 1000 wolontariuszy, którzy współpracują przy tworzeniu kodu. Dodatkowo około 20.000 osób pobiera i testuje codzienne testowe kompilacje przeglądarki i przekazuje uwagi do Mozilli na temat zauważonych błędów. Ponad milion użytkowników pobrało i korzystało z wersji beta edycji 3.5. Są to więc liczby niebotyczne i to właśnie dzięki tym osobom Firefox wciąż się rozwija.

A więc czy pozostaje coś więcej, niż życzyć całej społeczności, jak i sieci Internet, by kolejne 5 lat przyniosło tyle samo atrakcji (jak nie więcej) w kwestii rozwoju przeglądarki spod znaku ognistego lisa?

Tydzień temu Microsoft opublikował zbiorczą aktualizację zabezpieczeń dla przeglądarki Internet Explorer 8, która usuwała między innymi problem z podatnością na atak komputera z zewnątrz. Wszystko byłoby w porządku, gdyby nie fakt, że problem ten dotyczy także... Firefoksa.

Już od dawna wiadomym faktem jest to, że wraz z instalacją bibliotek .NET Framework 3.5 od Microsoftu, do Firefoksa dodawany jest plug-in o nazwie "Windows Presentation Foundation" oraz dodatek "NET Framework Assistant". Oba z nich zawierają obecnie krytyczne luki w zabezpieczeniach, które, po konsultacjach Mozilli z Microsoftem, zostały wpisane w piątek na czarną listę a następnie zablokowane dzięki mechanizmowi wbudowanego do Firefoksa.

Fakt samoistnej instalacji powyższych dodatków był swego czasu mocno krytykowany, zaś jeszcze bardziej "oberwało się" Microsoftowi za to, że nie można ich zwyczajnie usunąć. Na szczęście niedługo później wyszła odpowiednia poprawka, jednak nie każdy wiedział, jakie faktycznie zagrożenie powodują te dodatki.

Warto dodać, że problem ten dotyczy nie tylko samego Firefoksa - wtyczka instaluje się także m.in. w programach Flock, Thunderbird czy Songbird. Wkrótce w wydaniu 3.6 "ognistego lisa" pojawi się moduł aktualizacji wtyczek i dzięki temu takie problemy, jak powyższy, odejdą w zapomnienie.

Premiera najnowszego systemu operacyjnego Microsoftu, Windows 7, już 22 października. Z tego też powodu programiści Mozilli wprowadzili kilka ciekawych usprawnień do będącego jeszcze w fazie rozwoju beta Firefoksa 3.6, które korzystają z nowych funkcji oferowanych przez ten system.

Pierwszą z tych funkcji jest możliwość podglądu wszystkich otwartych okien oraz kart Firefoksa bezpośrednio po najechaniu na znajdującą się na pasku zadań ikonkę. Korzystając z podglądu, użytkownik będzie mógł zamykać okna przeglądarki, zupełnie tak samo, jak inne aplikacje.
Drugim usprawnieniem jest wykorzystanie "jump lists" - wystarczy, że klikniemy na ikonkę uruchomionego Firefoksa, a wtedy naszym oczom ukaże się lista najczęściej odwiedzanych witryn, opcja otworzenia nowej karty, czy zamknięcia programu (z czasem dojdą pewnie jeszcze inne).
Trzecią zaś funkcją jest podgląd postępu pobierania pliku bezpośrednio na pasku zadań. Kolor zielony będzie oznaczał obecnie pobierany plik, zaś żółty wstrzymanie pobierania.

Część z tych rozwiązań już teraz można znaleźć w wersji rozwojowej Firefoksa 3.6, zaś pozostałe trafią do niego przy okazji udostępnienia edycji finalnej.
W rozwinięciu newsa znajduje się przykład wykorzystania "jump lists" z testową wersją Firefoksa 3.6.

Mozilla uruchomiła specjalną witrynę, na której w bardzo łatwy sposób każdy może sprawdzić aktualność zainstalowanych w przeglądarce wtyczek. Wystarczy udać się pod adres http://www.mozilla.com/en-US/plugincheck/ i poczekać chwilę na zakończenie skanowania. Wtedy też użytkownik otrzyma informację o tym, czy jest potencjalnie zagrożony przez jakiś nieaktualny plug-in.

Powszechnie wiadomo, że to właśnie wtyczki są powodem największej ilości problemów z przeglądarką, a te najpopularniejsze, jak Adobe Flash, często mają poważne dziury w zabezpieczeniach stanowiące zagrożenie dla komputera i zaleca się je zaktualizować jak najszybciej.
Funkcja sprawdzania wtyczek pojawi się jako nowość w nadchodzącym Firefoksie 3.6 i nie będzie trzeba już odwiedzać osobnej witryny. Premiera Firefoksa 3.6 pod koniec tego roku.

Warto na marginesie zaznaczyć, że wtyczki, a rozszerzenia, to dwie zupełnie inne rzeczy. Pierwsze pozwalają uruchamiać osadzone na witrynach elementy np. Flash czy Java, te drugie zaś to dodatki do przeglądarki, które zwiększają jej funkcjonalność, jak choćby bardzo popularny Adblock Plus do blokowania reklam.