Po delikatnym poślizgu pojawiła się kolejna testowa wersja Firefoksa - beta 4. Wśród wielu zmian, jakie dokonano od czasu poprzedniego wydania, tym razem skupiono się na dwóch dość istotnych funkcjach - o nich poniżej. Ogólnie Firefox 4.0 doczekał się łącznie prawie 6200 poprawek od czasu wersji 3.6, a w planach jest jeszcze wiele innych nowinek, na których premierę musimy jeszcze poczekać, bowiem w przypadku oprogramowania Mozilli beta oznacza stadium wciąż niedokończonego projektu.

Najpierw warto wspomnieć o dołączeniu do Firefoksa na stałe dodatku Sync. Jest to narzędzie pozwalające na synchronizację naszych danych, takich jak ustawienia czy zakładki, na zewnętrznym serwerze, dzięki czemu użytkownik może korzystać ze swoich danych na dowolnym komputerze. Sync obsługuje również mobilne wydanie Firefoksa. Posługiwanie się Sync jest banalne - wystarczy kliknąć na ikonkę widoczną w prawym dolnym rogu okna, a następnie utworzyć konto (lub zalogować się) i wybrać dane do synchronizacji. Od tej pory Firefox będzie sam przeprowadzał w tle wymianę danych na serwer.

Drugą nowością jest funkcja "Panorama", czyli nowa nazwa dla prototypowego rozwiązania "Tab Candy". Osobiście uważałem, że opcja ta nie pojawi się w testowym Firefoksie, ale dobrze, że się myliłem ;) Panorama pozwala na zarządzanie otwartymi kartami i przełączanie się pomiędzy ich grupami, zastępuje więc niejako przymus przełączania się pomiędzy oknami tej samej przeglądarki. Tutaj także obsługa jest prosta - na pasku narzędzi znajduje się przycisk "grupuj karty", po naciśnięciu którego pojawia się wizualny podgląd otwartych kart w danym oknie:


Jak widać na powyższym zrzucie, otrzymujemy planszę, na której przedstawione są otwarte grupy kart. Każdą z nich możemy nazwać (tutaj "firefox"), zamknąć, przemieścić, ponadto w obrębie już otwartych kart obowiązuje pełna dowolność obsługi metodą "przeciągnij i upuść". Całość działa intuicyjnie, szybko, efektywnie i zarazem efektownie. Oczywiście znajdziemy tam wciąż sporo błędów, ale w ostatecznej wersji będą na pewno wyeliminowane.

Oprócz tego w czwartej becie dodano animację zamykania kart, pojawiło się eksperymentalne API do lepszej obsługi animacji JavaScript oraz dodano obsługę tagu "buffered" dla implementacji HTML5. Więcej informacji o zmianach w poprzednich wersjach beta pisałem przy okazji wiadomości o pierwszej becie tutaj oraz drugiej i trzeciej tutaj.

Kolejna beta, wbrew zapowiedziom, nie będzie oznaczała końca prac nad nowościami - programiści nadal skupią się nad wprowadzaniem funkcji i poprawianiem już dokonanych modyfikacji. Aktualny termin "zamrożenia" prac to szósta beta, której premiera przewidywana jest na drugą połowę września. Taki mały poślizg jest raczej wskazany, gdyż w Firefoksie 4.0 zostało jeszcze wiele rzeczy do poprawy, a jego najważniejsze funkcje, jak Direct2D czy nowy menedżer dodatków, wciąż wymagają sporych nakładów pracy. Niezależnie od tego początkiem września ukaże się kolejna, piąta beta.

Najnowszą testową wersję Firefoksa można pobrać z działu "Download" lub z poziomu strony głównej wortalu. Beta obecnie jest jeszcze w stadium rozwoju i na tym etapie zdecydowanie nie zalecam korzystać z niej na co dzień. Do testów polecam stworzyć oddzielny profil, żeby nie było potem problemów z powrotem do edycji stabilnej.

11 sierpnia miała premierę kolejna, trzecia beta Firefoksa 4.0. Zgodnie z nową polityką wydawniczą kolejne wersje testowe są udostępniane co około dwa tygodnie, choć trzeba liczyć się z delikatnymi obsuwami w przypadku gdy jakieś funkcje muszą być doszlifowane. Tym razem jednak beta wyszła zgodnie z zapowiedzią, ale przesunięto wcześniej planowaną funkcję synchronizacji na dalsze wydanie ze względu na problemy, jakie przysporzyła programistom. Nadal więc bety Firefoksa są dość okrojone z planowanych nowinek i nie należy ich traktować na równi z innymi programami w podobnym stadium rozwoju, ponieważ w przypadku "ognistego liska" wiele może się jeszcze zmienić. Warto także dodać, że beta 3 jest po Polsku.

Przyjrzyjmy się najpierw zmianom jakie wprowadziła druga beta, bowiem jeszcze ich nie opisywałem. Przede wszystkim domyślnie ustawiono prezentację kart u góry okna dla systemów Windows i Mac OS (Linux otrzyma tę funkcję później), pojawiła się opcja przetwarzania otwartych kart w tzw. "App Tabs" (poniżej widać je na zrzucie ekranu), dodano obsługę przejść CSS, ulepszono przewijanie okien, dokonano kolejnych ulepszeń w silniku JS, a także pojawiło się mnóstwo innych poprawek ulepszających pracę Firefoksa.

Trzecia beta pod względem nowych funkcji nie poraża, ale działa dużo sprawniej. Dokonano w niej łącznie 5700 zmian od czasu premiery Firefoksa 3.6; nowością jest pełne wsparcie dla wielodotykowych ekranów pracujących na systemie Windows 7 oraz wiele gruntownych usprawnień w nowym silniku przetwarzającym kod JavaScript (więcej info po Angielsku tutaj). Należy pamiętać że to nie koniec prac nad silnikiem JaegerMonkey; można powiedzieć, że dopiero początek, a już teraz jest on sporo szybszy od używanego w poprzednim Firefoksie, który jest zoptymalizowany.

Przyjrzyjmy się zatem nagłówkowi Firefoksa 4.0 w domyślnych ustawieniach z utworzonymi App Tabs:


Jak widać nie różni się on zbytnio od tego prezentowanego w pierwszej becie (tutaj), na kolejne większe zmiany musimy jeszcze zaczekać. Pewne są już animacje zamykania kart oraz paski postępu wczytywania stron, jakie wielokrotnie widać było na makietach. Najpewniej ostatnie szlify w wyglądzie pojawią się dopiero w ostatniej becie (przypomnę, że planowanych ich jest łącznie siedem).

Znacznie więcej jest zmian "pod maską" - o nich także pisałem przy okazji opisu pierwszej bety tutaj. Programiści planują wraz z wydaniem piątej bety zakończyć prace nad nowościami i przejdą do usprawniania już dostępnych funkcji. Wiemy na pewno, że wkrótce pojawi się zintegrowany Firefox Sync, nowy system powiadomień, ciche aktualizacje, ulepszone będą menedżer dodatków oraz App Tabs. W stanie "zagrożenia" są menedżer kont oraz "Tab Candy" (info po Angielsku tutaj). O tej ostatniej nowince jeszcze nic nie pisałem generalnie z tego względu, że wydaje się być bajerem w bardzo wczesnym etapie rozwoju.

Kolejna, czwarta beta, zapowiedziana jest na następny tydzień, ale zapewne pojawi się końcem sierpnia, ponieważ pozostało w niej jeszcze sporo błędów do poprawy (chyba, że zostaną one przesunięte do następnego wydania). W niej zawarta ma być przede wszystkim synchronizacja ustawień oraz oczywiście dalsze poprawki.

Najnowszą testową wersję Firefoksa można pobrać z działu "Download" lub z poziomu strony głównej wortalu. Oczywiście jest to oprogramowanie wciąż rozwijane i na tym etapie zdecydowanie nie zaleca się z niego korzystać na co dzień. Warto stworzyć sobie oddzielny profil z ustawieniami dla bety, żeby nie było potem problemów z powrotem do edycji stabilnej.

Zgodnie z harmonogramem wydań, Mozilla opublikowała 20 lipca aktualizację Firefoksa, który otrzymał oznaczenie 3.6.7.

Najnowsza wersja zawiera w sobie standardowo poprawki stabilności i bezpieczeństwa. Przede wszystkim załatano aż 14 problemów z bezpieczeństwem, w tym 8 oznaczonych jako krytyczne, tak więc już samo to powinno zachęcić wszystkich do aktualizacji. Oprócz tego dokonano 80 innych zmian - główne z nich dotyczą usunięcia błędów w działaniu funkcji OOPP oraz ulepszenia integracji z Windows 7 - tu zmiany dotyczą tylko problemów z wyświetlaniem miniatur na pasku zadań.

Jednocześnie z Firefoksem 3.6.7 pojawiła się aktualizacja starszego wydania, które nosi oznaczenie 3.5.11. Tutaj usunięto 11 luk w bezpieczeństwie, w tym 7 o znaczeniu krytycznym. Dokonano także 36 innych poprawek w różnych elementach przeglądarki. Zalecam jednak przejście wszystkim na najnowszą wersję 3.6.7, bowiem starsza już niedługo nie będzie wspierana.

Kolejne wersje Firefoksa (3.6.8 oraz 3.5.12) są zapowiedziane wstępnie na początek sierpnia - będą zawierać głównie poprawki luk bezpieczeństwa, które zostaną (być może) wykryte podczas konferencji BlackHat. Zaś już wkrótce dostaniemy drugą wersję beta Firefoksa 4.0 - pojawi się ona albo w piątek, albo w najbliższy poniedziałek. Kolejne edycje testowe będą wydawane co dwa tygodnie - ostatnia powinna być beta 7 w październiku, ale już przy okazji wrześniowej bety 5 dostaniemy wszystkie planowane funkcje.

Najnowszą wersję Firefoksa można pobrać z działu Download, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Można skorzystać także z modułu aktualizacji dostępnego w przeglądarce (Pomoc > Sprawdź dostępność aktualizacji), lub poczekać na automatyczną aktualizację (jeśli mamy taką opcję zaznaczoną w preferencjach).

6 lipiec to dzień, w którym Mozilla wydała oficjalnie pierwszą wersję beta nadchodzącego Firefoksa 4.0. Beta ta jest swego rodzaju poligonem doświadczalnym, przede wszystkim w kwestii nowego interfejsu użytkownika. Sporo zmian znalazło się także w funkcjonalności "ognistego lisa". Już na wstępie warto zaznaczyć, że w przeciwieństwie do wersji beta innych programów, Firefox w obecnym stadium jest jeszcze dość prototypowy, choć praktycznie w pełni funkcjonalny. Tak jak to było w poprzednich betach, tak i teraz możemy się spodziewać, że przeglądarka ostatecznych kształtów nabierze dopiero przy okazji wydania Release Candidate. Warto dodać, że beta nie jest jeszcze oficjalnie spolszczona.

Pierwsza beta wnosi około 5000 zmian względem Firefoksa 3.6. Od czasu poprzedniego wydania testowego 3.7 Alpha 5 programiści dodali i usprawnili wiele rzeczy, ale przede wszystkim zaimplementowali tzw. "Firefox Menu" dla systemów Windows 7 i Vista. Oprócz tego pasek kart został domyślnie ustawiony nad przyciskami nawigacyjnymi. Dodatkową funkcją jest możliwość przełączenia się na otwartą kartę poprzez pasek adresu. Ze zmian wizualnych warto wspomnieć jeszcze o scaleniu przycisków "stop" i "przeładuj", zaś pasek zakładek został domyślnie zastąpiony jednym przyciskiem szybkiego dostępu. Ponadto programiści przebudowali zupełnie moduł zarządzania dodatkami, choć i tak jeszcze wiele się w nim zmieni. Oczywiście obecna jest obsługa Aero Glass, a ikonki uległy odświeżeniu.

Wspomniane wyżej nowości można obejrzeć na poniższych screenach. Na początek nagłówek okna z domyślnymi ustawieniami:


Wygląd klikniętego "Firefox Menu" znajduje się tutaj; nowy menedżer dodatków prezentuję tutaj; na koniec zaś warto zerknąć na zmaksymalizowane okno Firefoksa tutaj.

Patrząc na powyższe screeny można stwierdzić, że czeka nas jeszcze sporo zmian w interfejsie - przynajmniej jeśli weźmie się pod uwagę wcześniejsze plany. "Firefox Menu", "App Tabs", menedżer dodatków, paski postępu, mini-zasobnik, ukrycie paska stanu czy jeszcze większe wykorzystanie Aero Glass - na ostateczny kształt tych nowinek przyjdzie nam jeszcze poczekać, bowiem wszystkie albo są mocno niedopracowane, albo jeszcze ich nie ma. Nie bez znaczenia na ostateczny szlif UI będzie miał odezw ze strony użytkowników, bo to ostatecznie my zadecydujemy o jego kształcie - a to wszystko dzięki domyślnie instalującemu się dodatkowi "Test Pilot", który dobrowolnie będzie monitorował użycie poszczególnych elementów. Dodatkowo w prawym górnym rogu znajduje się przycisk "Feedback", dzięki któremu można przesłać opinię, co nam się podoba, a co nie.

Przejdźmy teraz do zmian niekoniecznie widocznych - a mianowicie zajrzyjmy pod "maskę" Firefoksa. Ogólnie rzecz biorąc większość nowinek technicznych została już zaimplementowana, albo stanie się to wkrótce. Firefox 4.0 obsługuje funkcje HTML5 i CSS3, format WebM, oferuje ochronę przed niestabilnymi wtyczkami dzięki OOPP (również w wersji 3.6.4 - info tutaj); ponadto szybciej renderuje strony oraz zawiera masę usprawnień w działaniu - szybciej się otwiera i zamyka, dużo płynniej działa interfejs. Jest też wsparcie WebGL i rendering Direct2D, ale ze względu na możliwe problemy owe funkcje są na razie wyłączone. Szczegółowa lista zmian dla deweloperów znajduje się tutaj. Wersja 4.0 wprowadza na tyle fundamentalne zmiany, że programiści zdecydowali się na przemianowanie silnika Gecko na edycję 2.0.

W kolejnych betach, oprócz dalszych zmian w interfejsie (które są obecnie priorytetem), pojawi się zintegrowany dodatek Firefox Sync, zostaną dodane nowe opcje dotyczące ochrony prywatności a także odświeżeniu ulegną domyślne tematy na platformach Linux i Mac. Dodatkowo szykują się kolejne usprawnienia w działaniu przeglądarki - asynchroniczność, lepszy silnik JavaScript czy wsparcie akceleracji sprzętowej. Nowinki te będą pojawiały się stopniowo w kolejnych betach do dnia premiery finalnej wersji zapowiedzianej na koniec tego roku. Już teraz wiemy, że druga beta ma pojawić się jeszcze w lipcu.

Firefox 4.0 Beta 1 jest wyraźnym krokiem do przodu - cechuje się nie tylko znacznie żwawszym działaniem, ale też obsługą wielu nowych standardów oraz uprzyjemnia korzystanie z sieci. Nie pochwalę jeszcze nowego interfejsu, ponieważ posiada sporo niedoróbek i zapewne sporo się w nim zmieni, ale już na chwilę obecną jest miłą odskocznią od ascetycznych wydań 3.5 i 3.6. Wygląda na to, że edycja 4.0 będzie w stanie utrzymać przy sobie nie tylko wszystkich narzekających, ale i przyciągnąć użytkowników konkurencji ;) (na tym polu czekamy jeszcze na to, co pokaże nam IE 9).

Najnowszą wersję beta Firefoksa można pobrać z działu "Download" lub z poziomu strony głównej wortalu. Przypominam, że jest to oprogramowanie wciąż rozwijane i na tym etapie zdecydowanie nie zaleca się z niego korzystać na co dzień. Warto stworzyć sobie oddzielny profil z ustawieniami dla bety, żeby nie było potem problemów z powrotem do edycji stabilnej.
Ciekawskich zachęcam ponadto do poczytania starszego newsa o zmianach, jakie wprowadził poprzedni testowy Firefox 3.7 Alpha 5 - klik.

Zaledwie kilka dni minęło od poprzedniego wydania Firefoksa z dość rewolucyjną funkcją "OOPP" (więcej w poprzedniej wiadomości tutaj), a już pojawił się kolejny Firefox oznaczony numerkiem 3.6.6.

Najnowsza wersja przeglądarki usuwa pewien feler związany z "OOPP", a mianowicie Firefox uznawał chwilowo nieodpowiadające wtyczki za zawieszone i je wyłączał. Problem ten występował na bardzo słabych komputerach oraz w przypadku, gdy sam plug-in miał sporo danych do wczytania. Obecnie programiści wydłużyli czas oczekiwania na wtyczkę z 10 do 45 sekund (zmiana ta może być przeprowadzona bez problemu z poziomu narzędzia konfiguracyjnego about:config). Oprócz tego nie wprowadzono innych zmian.

Ciekawi tylko pewna sprawa - otóż jak wiemy Firefox z wtyczkami poza procesem był testowany przez bardzo długi czas, tak więc dziwi przeoczenie takiego problemu. Szczególnie, że dość rygorystycznie ustawione 10 sekund to faktycznie stosunkowo mało. Dodatkowo już teraz pojawiają się zgłoszenia podobnych mało istotnych problemów, więc w teorii można spodziewać się istnego wysypu nowych wersji ;)

Najnowszą wersję Firefoksa można pobrać z działu Download, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Oczywiście można skorzystać także z modułu aktualizacji dostępnego w przeglądarce (Pomoc > Sprawdź dostępność aktualizacji), lub poczekać na automatyczną aktualizację (jeśli mamy taką opcję zaznaczoną w preferencjach).

Odchodząc zaś od tematu stabilnego Firefoksa: w ostatnich wydaniach testowych Minefielda (czyli przyszłej edycji 4.0) pojawiło się jeszcze więcej elementów związanych z nowym interfejsem w systemie Windows. Więcej szczegółów już wkrótce, być może przy okazji wydania pierwszej wersji beta, która powinna pojawić się w przeciągu najbliższych kilku(nastu) dni.

Po wielu zapowiedziach i kilku miesiącach oczekiwania, fundacja Mozilla wydała oficjalną wersję nowego Firefoksa oznaczonego numerem 3.6.4. Co właściwie pojawiło się w przeglądarce, że przyszło nam aż tyle czekać? Zapewne wiele osób już wie, że "magiczny" skrót "OOPP" oznacza "Out Of Process Plugins". Jest to całkowicie nowa funkcja, która pozwala automatycznie uruchamiać najpopularniejsze wtyczki (nie mylić z rozszerzeniami) poza głównym procesem Firefoksa. Obecnie dotyczy to wtyczek Adobe Flash, Apple Quicktime i Microsoft Silverlight, ale w praktyce użytkownik może sam dodać inny plug-in - oczywiście już na własne ryzyko.

"OOPP" to istotna zmiana z punktu widzenia użytkownika, bowiem najczęstszą przyczyną problemów z przeglądarką jest nie ona sama, a wadliwie działająca wtyczka. Do tej pory po zawieszeniu się na przykład Flasha istniało duże prawdopodobieństwo, że to samo czeka też Firefoksa i zazwyczaj traciliśmy całą sesję przeglądania. W nowej wersji nic takiego nie będzie miało miejsca - gdy tylko wtyczka odmówi posłuszeństwa, użytkownik zobaczy mniej więcej taki komunikat:


Po czym wystarczy, że tylko odświeżymy aktualnie oglądaną stronę, a plug-in załaduje się ponownie. Dotychczasowe testy wykazały, że tak jest w istocie - Firefox 3.6.4 zmniejsza ilość awarii przeglądarki praktycznie do zera. Sam nie doświadczyłem ani jednego problemu przez kilka tygodni używania bety.

To nie jedyna zmiana wprowadzona do wersji 3.6.4, bowiem programiści dokonali też 215 poprawek w różnych mechanizmach przeglądarki, a także usunęli 7 problemów z bezpieczeństwem, w tym 4 o znaczeniu krytycznym. Wszystkie te zmiany powodują, że najnowszy Firefox jest jeszcze bezpieczniejszy i bardziej stabilny.

Najnowszą wersję Firefoksa można pobrać z działu Download, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Oczywiście można skorzystać także z modułu aktualizacji dostępnego w przeglądarce (Pomoc > Sprawdź dostępność aktualizacji), lub poczekać na automatyczną aktualizację (jeśli mamy taką opcję zaznaczoną w preferencjach).

Warto dodać, że jednocześnie z premierą wersji 3.6.4 pojawiła się aktualizacja dla starszego wydania Firefoksa oznaczonego numerem 3.5.10. W niej usunięto 9 problemów z bezpieczeństwem (6 krytycznych) oraz wprowadzono 34 ogólne poprawki. Jednak zdecydowanie zaleca się przejście na najnowszą wersję, bowiem za jakiś czas starsza edycja nie będzie już wspierana. Przy aktualizacji użytkownik nie utraci żadnych ustawień i prywatnych danych.

I na koniec, jak zwykle, trochę zapowiedzi przyszłych wydań: następny stabilny Firefox będzie posiadał oznaczenie 3.6.6 (numer 3.6.5 jest pominięty ze względów wymogów platformy programistycznej) i pojawić się ma w drugiej połowie lipca. Razem z nim zostanie wydana także aktualizacja do starszej wersji 3.5.11. Dodatkowo już niedługo będziemy mogli zapoznać się z Firefoksem 4.0 Beta 1 - programiści wprowadzają właśnie ostatnie szlify przed premierą zapowiedzianą na najbliższe dni.

Po dłuższej przerwie w wydawaniu wersji testowych pojawił się nowy Firefox 3.7 Alpha 5, noszący także oznaczenie Mozilla Developer Preview Alpha 5, choć już od dawna wiemy, że stanie się on ostatecznie wersją 4.0.

Co pojawiło się w nowym wydaniu? Ogólnie rzecz biorąc jest to ponad 4500 zmian w różnych elementach przeglądarki od czasu Firefoksa 3.6. Programiści powoli wprowadzają (obok nowinek "pod maską") coraz dalej idące zmiany w wyglądzie i obsłudze przeglądarki. Na tę chwilę jednak nie ma zbyt dużych różnic jeśli chodzi o domyślny motyw, gdy porównamy go z poprzednią wersją alpha, ale warto odnotować kilka rzeczy: przede wszystkim został włączony efekt przeźroczystości Aero Glass (na systemach Win7/Vista), dodano możliwość przesunięcia kart na górny pasek przeglądarki (choć nie wygląda to obecnie dobrze), zaimplementowano wreszcie zupełnie nowy menedżer dodatków a także wprowadzono dalsze ulepszenia planowane ostatecznie dla wersji 4.0.

Wszystkie ostatnie nowości w wyglądzie Firefoksa można obejrzeć na screenach, które zamieściłem w poprzednich newsach: tutaj znajduje się odświeżony menedżer dodatków, zaś tutaj wygląd Aero Glass na wstępnie skonfigurowanych paskach narzędzi. Poniżej zamieszczam aktualny domyślny wygląd okna nowej alfy (zobacz także górną belkę w pełnej krasie tutaj):


W kwestii wyglądu warto dodać, że tuż po wydaniu wersji alpha 5 programiści dodają kolejne rzeczy (między innymi długo oczekiwane "Firefox Menu" oraz "AppTabs") przygotowując się jednocześnie na premierę pierwszej bety, w której to dopieszczone zostaną kolejne elementy. Chodzi tu przede wszystkim o menedżer dodatków, usunięcie paska stanu i dodanie nowych ikonek. Ciekawą sprawą jest mini-zasobnik w prawym dolnym rogu okna, który będzie zawierał ikony działających rozszerzeń z możliwością ukrycia lub przypięcia go. Martwi jednak rzecz, że pierwsza beta edycji 4.0 (wbrew zapowiedziom) nie będzie zawierać całości, a nawet większości planowanych dla interfejsu zmian - pojawią się one w późniejszych betach. Hmm... Ktoś jest zaskoczony? ;)

Przejdźmy teraz do zmian "pod maską". Firefox 4.0 ma być znacznie szybszy w renderowaniu stron, ma prędzej się otwierać i zamykać, ma wspierać wszystkie najnowsze technologie web (HTML5 i CSS3). Spore postępy w tych kwestiach już się dokonały, ale wbrew pozorom najciekawsze rzeczy przed nami. Jakie więc nowości prezentuje alpha 5 względem poprzednika? Najistotniejsze jest pełne wsparcie dla otwartego kodeka wideo WebM (więcej tutaj); ponadto Firefox podczas odtwarzania wideo HTML5 używa akceleracji sprzętowej. Dodatkowo dodano obsługę kolejnych specyfikacji HTML5, CSS, interfejsu "FormData" oraz ulepszono silnik odpowiedzialny za JavaScript, dzięki czemu powoli Firefox przybliża się wydajnością do głównego konkurenta w postaci Chrome. Kilka zmian wprowadzono także w samej platformie, między innymi dodano wsparcie dla Cocoa NPAPI na Mac OS. Dodatkowo oficjalnie wydano 64-bitowe wersje przeglądarki dla Maca i Linuksa (wersja dla Windows wciąż w powijakach).

Jak widać z powyższych informacji, Firefox wciąż się dynamicznie rozwija. Szkoda, że tak długo przyszło nam czekać na pewne rewolucyjne rozwiązania (i zapewne na pozostałe jeszcze sobie poczekamy), ale najpewniej ostatecznie dostaniemy najlepsze wydanie przeglądarki spod znaku ognistego lisa (albo pandy małej dla ścisłości).
Kolejnym testowym wydaniem Firefoksa będzie najpewniej już beta, choć obecnie trwają prace nad alfą 6. Warto dodać, że rozważane jest podniesienie numerka wersji silnika Gecko z 1.9.3 na 2.0 z powodu licznych zmian w platformie programistycznej i wydaje mi się, że liczba dokonanych (i planowanych) zmian na to zasługuje.

Wersję Alpha 5 Firefoksa można pobrać z działu "Download", w sekcji "Wersja testowa". Przypominam, że jest to oprogramowanie wciąż we wczesnym etapie rozwoju i zdecydowanie nie zaleca się z niego korzystać na co dzień.
Ciekawskich zachęcam do poczytania zmian, jakie wprowadził poprzedni testowy Firefox 3.7 Alpha 5 - klik.

9 kwietnia pojawiła się najnowsza testowa wersja Firefoksa, który obecnie jest oznaczony jako 3.7 Alpha 4 lub ogólnie "Mozilla Developer Preview Alpha 4". Dziś pojawiły się informacje, co nowego znajduje się w tym właśnie wydaniu.

Firefox 3.7 jest roboczą nazwą dla przyszłej wersji przeglądarki, która najpewniej za jakiś czas (przy okazji pierwszej bety?) zostanie przemianowana na numer 4.0. To właśnie obecnie nad tą wersją są prowadzone prace, których celem jest przede wszystkim zaimplementowanie szybszego silnika JavaScript, poprawienie czasu uruchamiania się przeglądarki, dodanie obsługi wielu nowych standardów HTML5 i CSS oraz chyba najważniejsza zmiana dla każdego użytkownika - redesign zarówno wyglądu przeglądarki, jak i ułatwienie jej obsługi.

Do tej pory programiści zaimplementowali między innymi: wsparcie dla WebGL i przejść CSS, dodano wiele nowych specyfikacji języka HTML5, oddzielono wtyczki od głównego procesu (ta funkcja pojawi się także w Firefoksie 3.6.4), poprawiono wydajność silnika JavaScript oraz samej przeglądarki, pojawiła się także eksperymentalna funkcja Direct2D. Z czasem zaczęto dokonywać zmiany w wyglądzie głównego motywu na platformie Windows (zrzut ekranu w rozwinięciu newsa), pojawił się prototyp nowego menedżera dodatków (zdjęcie również w rozwinięciu newsa) a zapewne niedługo zostaną przebudowane wszelkie menu i opcje. Pojawiają się także nowości typowo ułatwiające korzystanie z przeglądarki, jak wyszukiwanie otwartych kart w pasku adresu.

Alpha 4 dodaje do tych wszystkich nowości między innymi: wsparcie dla renderowania plików wideo przy pomocy karty graficznej na platformie Windows (jeśli sprzęt spełnia wymagania). Przyspieszono o około 4% ładowanie stron na Linuksie dzięki zastosowaniu nowego atrybutu przy tworzeniu buildów na tę platformę. Usunięto pewien problem z prywatnością w CSS (dotyczy innych przeglądarek) przez który niektóre strony mogły sprawdzić, jakie witryny użytkownik odwiedził. Dodatkowo na systemie Snow Leopard wprowadzono obsługę "OOPP" dla wersji beta nowego Flasha a także ulepszono model renderowania wtyczek dla tej platformy.

Ogólnie od czasu rozpoczęcia prac nad Firefoksem 3.7, programiści dokonali ponad 3300 różnych zmian w wielu mechanizmach i funkcjach przeglądarki. Warto dodać, że niektóre z powyższych funkcji nie muszą ostatecznie pojawić się w Firefoksie 4.0; równie dobrze w najnowszym wydaniu może pojawić się jakaś nowinka, która do tej pory była opracowywana dla innej wersji.
Trudno także na tym etapie osądzać, kiedy właściwie pojawi się następna generacja "ognistego lisa". Obecnie pierwsza wersja beta (czyli z pełną funkcjonalnością) ma pojawić się w trzecim kwartale, zaś wersja ostateczna końcem tego roku. Z czasem do Firefoksa będzie trafiać coraz mniej nowości typowo technicznych, a będą pojawiały się zmiany w interfejsie - w końcu w wersji 4.0 będziemy mieć do czynienia z zupełnie innym wyglądem przeglądarki. Bieżące informacje o rozwoju Firefoksa znajdują się w dziale "Wersje planowane" na naszej stronie.

Wersję Alpha 4 testowego Firefoksa można pobrać z działu "Download", w sekcji "Wersja testowa". Przypominam, że jest to oprogramowanie wciąż we wczesnym etapie rozwoju i zdecydowanie nie zaleca się z niego korzystać na co dzień.

Niedługo po premierze wersji 3.6.2 Firefoksa, pojawiła się jej nowsza edycja. Naprawia ona tylko jeden błąd dotyczący bezpieczeństwa, który został odkryty podczas zawodów hakerskich Pwn2Own. Luka bezpieczeństwa nie dotyczy starszych wydań, jednak Mozilla "na wszelki wypadek" załata także starsze wydanie przeglądarki z serii 3.5.x w wersji 3.5.10.
Oprócz tego w Firefoksie 3.6.3 nie pojawiły się inne zmiany.

Najnowszą wersję Firefoksa można pobrać z działu Download, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Oczywiście można skorzystać także z modułu aktualizacji dostępnego w przeglądarce (Pomoc > Sprawdź dostępność aktualizacji), lub poczekać na automatyczną aktualizację (jeśli mamy taką opcję zaznaczoną w preferencjach).

Jeśli chodzi o nadchodzące wydania, programiści Firefoksa zastanawiają się nad implementacją funkcji wtyczek poza głównym procesem na wersję 3.6.4, jednak całkiem możliwe jest, że owa nowość pojawi się dopiero w późniejszym wydaniu.

30 marca Mozilla wydała kolejne okresowe aktualizacje bezpieczeństwa i stabilności dla starszych wersji przeglądarki Firefox oznaczone jako 3.5.9 i 3.0.19. Warto dodać, że jednocześnie ta ostatnia wersja, należąca jeszcze do linii 3.x, przestaje być wspierana przez programistów fundacji. Innymi słowy Firefox 3.0.19 jest ostatnią aktualizacją serii i wszystkim posiadaczom tej wersji zaleca się przejście na najnowszą stabilną wersję, czyli 3.6.2. Wpisuje się to rzecz jasna w politykę fundacji, która polega na ponad półrocznym wspieraniu starszego wydania względem nowszego - tym razem wsparcie techniczne trwało znacznie dłużej.

Firefox 3.5.9 to łącznie 56 poprawek w różnych elementach programu, które podnoszą stabilność i niezawodność przeglądarki. Usunięto także 8 luk w bezpieczeństwie, w tym 5 o znaczeniu krytycznym. Firefox 3.0.19 zaś ogólnie wprowadza 13 poprawek. Łata także luki w bezpieczeństwie w liczbie 6, w tym 5 o znaczeniu krytycznym. Powyższe odkryte luki nie dotyczą Firefoksa 3.6.2, ponieważ w nim zostały one już załatane.

Osoby, które z różnych względów wolą pozostać przy starszym wydaniu, zaleca się aktualizację z poziomu menu "Pomoc -> Sprawdź dostępność aktualizacji". Można pobrać także cały instalator z działu Download na naszym wortalu. Jednocześnie ponownie przypominam, że Firefox 3.0.19 zyskuje od 30 marca status archiwalny i wszelkie problemy z nim związane można zażegnać, instalując najnowszą wersję 3.6.2. Wsparcie dla Firefoksa 3.5.9 zaś teoretycznie powinno się już skończyć, jednak Mozilla zapewne utrzyma je jeszcze przez kilka miesięcy. Oczywiście ręczna aktualizacja starego wydania do najnowszej wersji nie pociąga za sobą żadnych negatywów - wszelkie dane będą zachowane, a użytkownik otrzyma jeszcze bardziej rozbudowaną i szybszą przeglądarkę.

I standardowo na koniec newsa trochę o zapowiedziach kolejnych wersji. W planach są Firefox 3.6.3 (który najpewniej otrzyma pluginy działające w osobnych procesach), Firefox 3.5.10 (kolejna stabilna aktualizacja starszego wydania) oraz Firefox 3.7 Alpha 4 (ta wersja testowa wniesie dużo nowinek zarówno widocznych, jak nowe ikony czy przeźroczystość w systemach Vista i 7; a także wprowadzi inne usprawnienia na przykład Direct2D, wyszukiwanie otwartych kart w pasku adresu, obniżenie obciążenia głównego procesu przeglądarki o około 44%, znacznie szybsze uruchamianie się aplikacji i wiele innych). Aktualnie znana jest data testowego wydania 3.7 Alpha 4 - za około tydzień. Pozostałe pojawią się zapewne w maju, choć całkiem możliwe jest, że wersja 3.6.3 zostanie wydana już niedługo, usuwając pewny mało istotny błąd, a tym samym nowa funkcjonalność pojawi się dopiero w wydaniu 3.6.4.

22 marca Mozilla wydała najnowszą wersję Firefoksa, oznaczonego numerem 3.6.2 (numeracja 3.6.1 została pominięta ze względu wymagań platformy programistycznej silnika Gecko). Początkowo wydanie Firefoksa 3.6.2 było planowane na 30 marca, wraz z aktualizacjami starszych wersji 3.0.19 i 3.5.9, ale ze względu na poważną lukę, edycja 3.6.2 została wydana tydzień wcześniej.

Firefox 3.6.2 łata przede wszystkim bardzo istotną lukę w zabezpieczeniach, o której niedawno było całkiem głośno. Owa luka pozwalała przepełnić bufor przeglądarki, dzięki czemu komputer mógł być zdalnie przejęty. Obecnie problem został wyeliminowany i nie dotyczy innych wydań Firefoksa, za wyjątkiem wersji testowej Developer Preview Alpha 2.

Łącznie z powyższą poprawką, nowy Firefox usuwa 8 problemów dotyczących bezpieczeństwa, w tym 2 o charakterze krytycznym. Oprócz tego programiści wprowadzili 118 poprawek w różnych mechanizmach przeglądarki na wszystkich trzech platformach, dzięki czemu "ognisty lis" jest jeszcze bardziej stabilny.

Najnowszą wersję Firefoksa można pobrać z działu Download, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Oczywiście można skorzystać także z modułu aktualizacji dostępnego w przeglądarce (Pomoc > Sprawdź dostępność aktualizacji), lub poczekać na automatyczną aktualizację (jeśli mamy taką opcję zaznaczoną w preferencjach).

Kolejna wersja Firefoksa została już zapowiedziana. Najprawdopodobniej edycja 3.6.3 wprowadzi nową funkcjonalność, opisywaną dotychczas pod nazwą kodową "Lorentz": mianowicie chodzi o plug-iny, które będą działały poza głównym procesem Firefoksa. Dzięki tej funkcji ilość awarii Firefoksa, które zazwyczaj są powodowane przez wadliwie działające plug-iny (np. Flash, Java; nie mylić z rozszerzeniami jak Adblock czy Flashgot) zostanie ograniczona do minimum, bowiem awaria wtyczki nie będzie miała wpływu na samego Firefoksa.

Mozilla wydała kolejną okresową aktualizację dla starszych wersji przeglądarki Firefox. Wydania oznaczone jako 3.5.8 i 3.0.18 wprowadzają tylko poprawki w zabezpieczeniach oraz podnoszą stabilność programu.

W Firefoksie 3.5.8 dokonano łącznie 63 poprawki, żadna z nich jednak nie jest istotna. Usunięto przede wszystkim kilka problemów z zawieszaniem się przeglądarki w specyficznych warunkach, a także załatano 5 luk dotyczących bezpieczeństwa, w tym 3 o znaczeniu krytycznym.

Jeśli zaś chodzi o wydanie 3.0.18, to tutaj poprawiono 19 elementów, również o znaczeniu dość marginalnym. Usunięto również 5 luk w zabezpieczeniach, 3 o znaczeniu krytycznym.

Użytkownikom powyższych starszych edycji Firefoksa zaleca się zaktualizowanie przeglądarki do wersji 3.6 poprzez menu "Pomoc -> Sprawdź dostępność aktualizacji". Można pobrać również cały instalator z naszego działu "Download". Już niedługo obie starsze linie Firefoksa (3.0.x i 3.5.x) przestaną być wspierane, to znaczy nie będą już usuwane z nich błędy dotyczące stabilności i bezpieczeństwa. Oczywiście instalacja najnowszej wersji 3.6 nie spowoduje żadnych kłopotów użytkownikom, a wszystkie ustawienia i zakładki zostaną rzecz jasna zachowane, tak więc warto już teraz zaktualizować Firefoksa - szczególnie, że przyniesie to wiele plusów, które opisałem w dziale O Firefoksie 3.6.

Użytkownicy Firefoksa 3.6 mogą spać spokojnie, bowiem wszystkie poprawki zostały już wcześniej wprowadzone w najnowszej wersji.

Kolejnym planowanym wydaniem przeglądarki będzie Firefox 3.6.2, który pojawi się najpewniej w marcu i przyniesie być może zapowiadaną nową funkcjonalność w postaci wtyczek, które będą działać w osobnych procesach (numer 3.6.1 jest pominięty ze względów wymagań platformy silnika). Mozilla planuje wydać także aktualizacje dla starszych "ognistych lisków", czyli 3.0.19 i 3.5.9, jednak data ich wydania nie jest obecnie znana.

Mozilla nie próżnuje. Niedawno programiści wydali Firefoksa 3.6 na komputery stacjonarne, a już teraz pojawiła się mobilna odmiana "ognistego lisa", nazwanego "Firefox for Maemo" (projekt wcześniej znany był pod nazwą Fennec).

Firefox for Maemo jest przenośną wersją swojego "dużego brata" Firefoksa 3.6. Dokładniej mówiąc zawiera te same funkcje, co ostatnia edycja i działa na tym samym silniku. Różnice wynikają oczywiście z przystosowania go do wymogów systemu Maemo (który napędza flagowe telefony Nokia N900 i N810). Jest więc odpowiedni wygląd, wysuwane panele otwartych kart i ustawień, wbudowana synchronizacja ustawień, łatwa obsługa przy pomocy dotyku bez korzystania z rysika czy możliwość instalacji dodatków. Nie zabrakło rzecz jasna menedżera haseł i tzw. "Awesome Bar", czyli inteligentnego paska adresu.

Przenośny Firefox ma wyłączoną obsługę plug-inów, takich jak na przykład Flash, ponieważ potrafią one skutecznie spowolnić pracę przeglądarki (rzecz jasna nie tyczy to się tylko mobilnego Firefoksa - w wielu smartphonach wszelkie animacje napisane we Flashu potrafią skutecznie zawiesić nie tylko systemową przeglądarkę, co całe urządzenie). Dla fanów YouTube jest jednak dobra wiadomość - Mozilla poleca dodatek "YouTube Enabler", który pozwala na korzystanie z dobrodziejstw tego serwisu nawet bez plug-inu od firmy Adobe.

Firefox for Maemo 1.0 jest dostępny na wspomniane wyżej dwa modele telefonów Nokii - N900 i N810. Premiera wersji na Windows Mobile odbędzie się później w tym roku (aktualnie jest w fazie Alpha 3), zaś edycja dla systemu Android ma być dopiero zaprezentowana.
Niestety, posiadacze telefonów pracujących pod kontrolą Symbiana muszą obejść się smakiem - Mozilla zrezygnowała z prac nad tą edycją. A szkoda, bowiem niektóre modele smartphone'ów Nokii, takie jak 5800 czy 5530, są wręcz dla mobilnego Firefoksa stworzone.

Firefox for Maemo 1.0 można pobrać z poniższego adresu (bezpośrednio z telefonu):


Więcej informacji o mobilnym Firefoksie znajduje się TUTAJ.

Fundacja Mozilla opublikowała finalną wersję najnowszego Firefoksa 3.6, który zawiera ponad 5000 poprawek oraz ulepszeń w różnych elementach przeglądarki, w porównaniu z wersją 3.5. Firefox 3.6 to zmiany głównie w szybkości działania aplikacji, jej wydajności i obsługi najnowszych standardów. Przyjrzyjmy się zatem najważniejszym nowościom.

Na początku warto zwrócić uwagę na obsługę motywów z witryny Personas, dzięki czemu jednym kliknięciem można dostosować wygląd przeglądarki do swoich upodobań, i to bez jej restartowania, tak jak to wygląda przy okazji instalacji standardowych motywów. Personas to "lekkie" skórki, które zmieniają wygląd górnej i dolnej belki Firefoksa. Do wyboru jest ponad 40.000 projektów z wielu kategorii. Wszystkimi minimotywami można zarządzać z menu Narzędzia->Dodatki->Motywy.

Kolejną interesującą nowością jest moduł aktualizacji wtyczek. Dlaczego takowy moduł aktualizacji został zaimplementowany do Firefoksa? Ponieważ bardzo często nieaktualne wtyczki stwarzają zagrożenie dla komputera. Jako przykład podam Flasha, który jest "łatany" wielokrotnie w trakcie roku i zazwyczaj są wtedy usuwane luki krytyczne, przez które komputer jest narażony na atak. Wtyczki bardzo często powodują też niestabilność przeglądarki i sporo narzekań na przeglądarki bierze się właśnie z takiej przyczyny. Moduł aktualizacji plug-inów znajduje się w menu Narzędzia->Dodatki->Wtyczki.

W najnowszej wersji 3.6 jeszcze bardziej zoptymalizowano działanie przeglądarki; Firefox 3.6 jest szybszy w renderowaniu stron o 20% w porównaniu z 3.5. Do tego dochodzą kwestie szybszego uruchamiania się programu, jego responsywności oraz ulepszenia w funkcjonowaniu paska adresu. Mówiąc najprościej - nowy Firefox mniej "zamula". Nie da się ukryć, że "ognisty lis" nie jest tak szybki w działaniu, jak dla przykładu Chrome czy Opera, ale różnice zostały właśnie nadrobione.

Czwartą istotną nowością, jest automatyczne uzupełnianie formularzy na identycznej zasadzie, na jakiej działa nowy pasek adresu (wprowadzony w wersji 3.0). Do tej pory, gdy wypełnialiśmy jakiś formularz, przeglądarka pokazywała tylko alfabetyczną listę wcześniej wpisywanych przez nas danych. Teraz Firefox na bieżąco podpowie, bazując na poprzednich wpisach, co w danym miejscu wstawić.

Kolejne zmiany wprowadzone w Firefoksie 3.6, które opiszę poniżej, można określić jako te wykonane "pod maską", ponieważ dotyczą przede wszystkim wsparcia dla nowych technologii stron WWW, a także wielu ułatwień dla twórców witryn, tym samym poszerzając interaktywność doznań podczas przeglądania sieci.

W Firefoksie 3.6 osadzone pliki wideo mogą być otwierane w trybie pełnoekranowym; obsługiwane są ponadto tak zwane "klatki podglądu". Wersja 3.6 przynosi ze sobą także wsparcie dla innych rozwiązań HTML5 i DOM - z tych najważniejszych warto wymienić "Drag & Drop API" i "File API". To drugie pozwala na wprowadzanie zmian w danym pliku (przykładowo graficznym), zanim jeszcze wyślemy go na serwer producenta oprogramowania.
Wersja 3.6 obsługuje wmontowane do niektórych laptopów akcelerometry, dzięki czemu wyświetlana zawartość strony w przeglądarce zmienia się dynamicznie wraz z obracaniem urządzenia, dopasowując się do jego położenia. Programiści dodali ponadto możliwość korzystania z funkcji gradientów CSS, co pozwoli na płynniejsze przechodzenie kolorów, przyczyni się do redukcji czasu wczytywania strony oraz pozwala na lepsze skalowanie układu stron przy powiększaniu.
Ciekawą nowością jest obsługa czcionek osadzonych WOFF (Web Open Font Format), który wspierany jest przez wielu komercyjnych twórców czcionek.

Jeśli chodzi o zmiany w wyglądzie domyślnego motywu przeglądarki, to niestety, ale nie mam dobrych wieści. Firefox 3.6 wygląda identycznie jak jego poprzednik. Nie pojawiła się długo zapowiadana integracja z funkcjami Windows 7 (a przydałaby się), a także nie ma podglądu otwartych kart w postaci miniatur. Z drugiej strony cieszy informacja, że planowany na koniec tego roku Firefox 4.0 będzie miał zupełnie inny wygląd oraz wprowadzi inne mechanizmy obsługi funkcji.

Teraz czas w paru zdaniach napisać o przyszłości rozwoju Firefoksa. W poprzednim newsie napisałem, że prace nad wydaniem 3.7 zostały anulowane, zaś wszystkie zaplanowane nowinki będziemy otrzymywać co 4-6 tygodni jako normalne aktualizacje stabilności. I tak też będzie. Pierwszego "zastrzyku nowości" możemy spodziewać się końcem obecnego kwartału tego roku, kiedy to ma pojawić się Firefox 3.6.2 z obsługą wtyczek pracujących w oddzielnych procesach.
Najwięcej zmian wniesie wspomniany już Firefox 4.0, którego premiera zapowiedziana jest wstępnie na koniec tego roku. Jeszcze na wakacjach programiści powinni wydać wersję Beta, która pokaże przede wszystkim wstępny nowy interfejs i podgląd nowych funkcji. Trudno jednak już teraz przewidzieć, jakie będą to funkcje, dlatego zachęcam do częstego zaglądania do działu Wersje planowane, w którym zamieszczam zawsze najbardziej aktualne plany rozwoju Firefoksa.

Firefoksa 3.6 można oczywiście pobrać z działu "Download", zaktualizować z poziomu przeglądarki, lub bezpośrednio z poniższych linków:


Zachęcam do przeczytania pełnej wersji powyższej wiadomości (wraz ze zdjęciami), która znajduje się w dziale O Firefoksie 3.6.

Na koniec wspomnę jeszcze o kolejnych zmianach na firefox.bajo.pl. Tym razem zmieniłem kolorystykę belek po prawej stronie, logo i układ niektórych działów. Aby zobaczyć rezultaty, należy jednorazowo wyczyścić pamięć podręczną lub przytrzymując klawisz Shift, kliknąć przycisk "odśwież". Pojawiły się także nowe działy i treści. Wkrótce wszystkie zmiany opiszę w osobnym newsie.

Mozilla wydała drugą wersję Release Candidate najnowszego Firefoksa 3.6. W stosunku do edycji RC1 zostało wprowadzonych kilka poprawek mających na celu polepszenie jego stabilności.

Firefox 3.6 Release Candidate 2 można pobrać z działu Download, lub użyć mechanizmu automatycznych aktualizacji w przypadku, gdy posiadamy poprzednie wydanie testowe przeglądarki. Premiera finalnego Firefoksa 3.6 zaplanowana jest wstępnie na 26 styczeń.

Warto dodać, że ostatnio Mozilla zmieniła tymczasowo politykę wydawania kolejnych wersji przeglądarki. Do tej pory wszelkie nowe funkcje pojawiały się w tak zwanych "dużych wydaniach", dla przykładu 2.0, 3.0 czy 3.5. Przy okazji przedłużających się prac nad Firefoksem 3.6, programiści zadecydowali, że kolejne nowości (planowane uprzednio jako Firefox 3.7) będą pojawiać się systematycznie w ramach "mniejszych wydań" ognistego lisa, na przykład 3.6.1 czy 3.6.2. Z tego też powodu prace nad wydaniem 3.7 zostały anulowane, zaś wszystkie zaplanowane nowinki będziemy otrzymywać co 4-6 tygodni jako normalne aktualizacje stabilności w wersji 3.6. Nowości te noszą nazwę kodową "Lorentz".

Kolejne "duże wydanie" Firefoksa, oznaczone numerem 4.0, pojawi się więc zapewne albo końcem tego roku, albo dopiero na początku następnego. Warto dodać, że edycja 4.0 ma być pod wieloma względami rewolucyjna, a dla wielu najistotniejszą zmianą będzie kompletna przebudowa wyglądu i zachowania interfejsu.
Jak będzie ostatecznie z planami Mozilli na przyszłość Firefoksa? O tym dowiemy się zapewne już niedługo.